ทําพาสปอร์ต ใช้อะไรบ้าง อัปเดตเอกสาร ขั้นตอน และข้อควรรู้ล่าสุด

ทำพาสปอร์ตคืออะไร และจำเป็นเมื่อไหร่

ความสำคัญของหนังสือเดินทาง

ใช้สำหรับเดินทางต่างประเทศและยืนยันตัวตน

พาสปอร์ต หรือหนังสือเดินทาง คือเอกสารราชการที่รัฐบาลไทยออกให้แก่พลเมืองเพื่อใช้ในการเดินทางระหว่างประเทศ ทำหน้าที่เป็นเอกสารแสดงตัวตนและสัญชาติของผู้ถือ ประเทศปลายทางเกือบทุกแห่งกำหนดให้ผู้เดินทางเข้าประเทศต้องมีพาสปอร์ตที่ยังมีอายุการใช้งาน และหลายประเทศกำหนดให้พาสปอร์ตต้องมีอายุเหลืออย่างน้อย 6 เดือนจากวันเดินทาง

กรณีที่ต้องทำพาสปอร์ต

เที่ยว เรียน ทำงาน หรือธุรกิจ

จำเป็นต้องทำพาสปอร์ตในกรณีต่อไปนี้ ทำครั้งแรกสำหรับผู้ที่ยังไม่เคยมีพาสปอร์ต ต่ออายุเมื่อพาสปอร์ตหมดอายุหรือใกล้หมดอายุ ทำใหม่เมื่อพาสปอร์ตหน้าวีซ่าเต็มจนไม่มีที่ประทับตรา และทำใหม่เมื่อพาสปอร์ตสูญหายหรือชำรุดเสียหายจนใช้งานไม่ได้

ทําพาสปอร์ต ใช้อะไรบ้าง

เอกสารที่ต้องใช้ในการทำพาสปอร์ต

บัตรประชาชนตัวจริง

เอกสารหลักที่ต้องเตรียมมีดังนี้

• บัตรประจำตัวประชาชนตัวจริง ที่ยังไม่หมดอายุ: เป็นเอกสารที่สำคัญที่สุดและขาดไม่ได้ บัตรต้องอยู่ในสภาพที่อ่านข้อมูลได้ชัดเจน
• หนังสือเดินทางเล่มเดิม (กรณีต่ออายุ): นำเล่มเดิมมาด้วยทุกครั้ง แม้จะหมดอายุแล้วก็ตาม
• กรณีเปลี่ยนชื่อหรือนามสกุล: ต้องนำหลักฐานการเปลี่ยนชื่อ-นามสกุล เช่น ใบเปลี่ยนชื่อ ทะเบียนสมรส หรือทะเบียนหย่า มาแสดงด้วย
• กรณีพาสปอร์ตหาย: ต้องนำใบแจ้งความฉบับจริงที่ระบุหมายเลขหนังสือเดินทางเล่มเดิมมาด้วย

สำคัญ: ปัจจุบันไม่จำเป็นต้องนำสำเนาบัตรประชาชนหรือสำเนาทะเบียนบ้านมาด้วย เพียงแค่บัตรประชาชนตัวจริงก็เพียงพอสำหรับการทำพาสปอร์ตในกรณีทั่วไป

พาสปอร์ตเล่มเดิม (กรณีต่ออายุ)

การทำพาสปอร์ตยุคนี้สะดวกสบายมากขึ้น แค่เตรียมเอกสารให้ครบถ้วน นัดหมายวันเวลากับสำนักงานที่ใกล้บ้าน คุณก็สามารถมีพาสปอร์ตเล่มใหม่ไว้สำหรับการเดินทางไปต่างประเทศได้แล้ว สามารถเลือกทำได้ทั้งแบบปกติหรือเร่งด่วน และรับเล่มได้ด้วยตนเองหรือให้จัดทางไปรษณีย์ โดยสามารถดูรายละเอียด เอกสารและเงื่อนไขการทำหนังสือเดินทาง ได้ล่วงหน้า

กรณีเด็กหรือผู้เยาว์

สูติบัตรและเอกสารผู้ปกครอง

เอกสารสำหรับผู้เยาว์ที่ต้องเตรียม ได้แก่ บัตรประจำตัวประชาชนฉบับจริงของผู้เยาว์ที่ยังไม่หมดอายุ หนังสือเดินทางเล่มปัจจุบัน (ถ้ามี) สูติบัตรฉบับจริง (กรณีผู้เยาว์อายุยังไม่ถึง 15 ปีบริบูรณ์) บัตรประจำตัวประชาชนฉบับจริงของบิดาและมารดา หรือผู้ปกครอง

กรณีบิดามารดาไม่ได้จดทะเบียนสมรส ให้นำใบปกครองบุตร หรือ ป.ค.14 มาแสดงด้วย กรณีหย่า ให้นำใบหย่าของบิดามารดา ใบปกครองบุตรหรือ ป.ค.14 หรือบันทึกการหย่าที่ระบุผู้มีอำนาจในการปกครองบุตรมาแสดงด้วย บิดาและมารดา หรือผู้ปกครอง จะต้องมาแสดงตัวต่อหน้าเจ้าหน้าที่ด้วย กรณีบิดาและมารดาหรือผู้ปกครองไม่สามารถมาแสดงตัวได้ จะต้องนำหนังสือยินยอมของบิดาหรือมารดา หรือผู้ปกครอง ที่รับรองจากเขตหรืออำเภอ ที่ระบุการอนุญาตให้ผู้เยาว์เดินทางไปต่างประเทศมาด้วย

ขั้นตอนการทำพาสปอร์ต

การจองคิวล่วงหน้า

จองผ่านเว็บไซต์หรือวอล์กอิน

ปัจจุบันสามารถจองคิวทำพาสปอร์ตได้สองวิธีหลัก

• จองคิวออนไลน์: ผ่านเว็บไซต์กรมการกงสุล consular.mfa.go.th เลือกสถานที่ วันเวลา และวิธีรับเล่มล่วงหน้า วิธีนี้ช่วยประหยัดเวลารอคิวได้มาก (ระบบจองคิวทำหนังสือเดินทางออนไลน์)
• Walk-in: เดินทางไปรับบัตรคิวที่สำนักงานได้เลย แต่อาจต้องรอในช่วงที่มีผู้มาใช้บริการมาก โดยเฉพาะวันหยุดและช่วงก่อนเทศกาล

ขั้นตอนที่สำนักงานหนังสือเดินทาง

ยื่นเอกสาร ถ่ายรูป สแกนลายนิ้วมือ

วิธีทำพาสปอร์ตมีขั้นตอนง่ายๆ ดังนี้ รับบัตรคิว หรือลงทะเบียนจองคิวออนไลน์ล่วงหน้า แสดงบัตรประชาชน และเอกสารอื่นๆ วัดส่วนสูงและเก็บลายนิ้วมือ ถ่ายรูปหน้าตรง ชำระค่าธรรมเนียม และรอรับพาสปอร์ต

เมื่อกรอกข้อมูลเสร็จเรียบร้อย ต่อไปเป็นขั้นตอนการถ่ายรูป โดยสามารถกดถ่ายเองและเลือกรูปถ่ายได้เองตามความพึงพอใจ สแกนลายนิ้วมือและสแกนม่านตา (งดใส่คอนแทคเลนส์สีเพราะจะมีผลต่อการสแกนม่านตา) เลือกจำนวนปีของพาสปอร์ตที่ต้องการ จากนั้นชำระเงินที่เคาน์เตอร์ โดยจะชำระด้วยการสแกน QR Code หรือจ่ายเงินสด หรือผ่านบัตรเครดิต

นอกจากนี้ยังมีตู้ Kiosk อัตโนมัติ ผู้ทำพาสปอร์ตต้องมีอายุ 20 ปีขึ้นไป และเคยมีพาสปอร์ตแล้ว เพื่อใช้บริการได้สะดวกยิ่งขึ้น

การรับเล่มพาสปอร์ต

รับด้วยตัวเองหรือจัดส่งทางไปรษณีย์

หลังยื่นเอกสารเสร็จสิ้น มีสองทางเลือกในการรับเล่ม ได้แก่ รับด้วยตนเองที่สำนักงาน ซึ่งสะดวกและได้เล่มทันที หรือให้จัดส่งทางไปรษณีย์ EMS สามารถรอรับที่บ้านได้หลังจากวันทำการ 2–5 วัน ขึ้นอยู่กับแต่ละพื้นที่ คิดค่าส่งไปรษณีย์ราคา 40 บาทเท่านั้น

ค่าธรรมเนียมและระยะเวลารอ

ค่าทำพาสปอร์ต

ค่าธรรมเนียมตามประเภทเล่ม

ค่าธรรมเนียม 1,000 บาท (มีอายุ 5 ปี) ค่าธรรมเนียม 1,500 บาท (มีอายุ 10 ปี)

สำหรับพาสปอร์ตด่วน ค่าธรรมเนียมพาสปอร์ตด่วน เล่ม 5 ปี 3,000 บาท เล่ม 10 ปี 3,500 บาท

※ ค่าธรรมเนียมอาจมีการเปลี่ยนแปลง กรุณาตรวจสอบจากเว็บไซต์กรมการกงสุลก่อนเดินทาง (อัปเดตค่าธรรมเนียมและระยะเวลาการผลิต)

ระยะเวลาการได้รับเล่ม

ปกติและแบบเร่งด่วน

โดยปกติการทำหนังสือเดินทางมาตรฐานใช้เวลา 3–5 วัน จึงจะได้รับเล่มจริง

สำหรับบริการด่วนพิเศษ ผู้ที่ต้องการพาสปอร์ตด่วนต้องมายื่นคำร้องก่อนเวลา 11.00 น. และรับพาสปอร์ตภายในเวลา 14.30 น. เป็นต้นไป โดยสามารถทำได้ทุกสำนักงาน แต่ต้องไปรับที่กรมการกงสุลเท่านั้น

สถานที่ทำพาสปอร์ตในไทย

สำนักงานหนังสือเดินทาง

ในกรุงเทพและต่างจังหวัด

สำนักงานหลักและสาขาที่ให้บริการทำหนังสือเดินทางในประเทศไทยได้แก่

• กรมการกงสุล ถนนแจ้งวัฒนะ กรุงเทพฯ: สำนักงานหลักที่ให้บริการครบทุกประเภท รวมถึงบริการด่วนพิเศษรับเล่มในวันเดียว
• สำนักงานหนังสือเดินทางชั่วคราว: มีสาขาในห้างสรรพสินค้าและพื้นที่ต่างๆ ทั่วกรุงเทพฯ เช่น บางนา มีนบุรี ปิ่นเกล้า และอื่นๆ
• ต่างจังหวัด: มีสำนักงานในเชียงใหม่ ขอนแก่น อุบลราชธานี สุราษฎร์ธานี สงขลา และภูเก็ต

กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ 123 ถนนแจ้งวัฒนะ เขตหลักสี่ กรุงเทพฯ 10210 วันทำการ: จันทร์–ศุกร์ เวลา 08.30–16.30 น.

ศูนย์บริการในห้าง

ความสะดวกในการเข้าถึง

ปี 2568 มีการเพิ่มจุดให้บริการในห้างสรรพสินค้าเพื่อลดความแออัด ซึ่งช่วยให้คนที่ทำงานในเขตเมืองสามารถแวะทำพาสปอร์ตได้สะดวกมากขึ้น โดยไม่ต้องเดินทางไปสำนักงานหลักที่อาจอยู่ไกล นอกจากนี้บางสาขายังเปิดบริการในวันเสาร์-อาทิตย์ด้วย ทำให้ผู้ที่ทำงานวันธรรมดาสามารถมาทำพาสปอร์ตในวันหยุดได้

ตรวจสอบรายชื่อสาขาและวันเวลาเปิดให้บริการล่าสุดได้ที่เว็บไซต์กรมการกงสุล consular.mfa.go.th (รายชื่อสถานที่ให้บริการหนังสือเดินทาง)

ข้อควรรู้ก่อนทำพาสปอร์ต

การเตรียมตัวก่อนไป

แต่งกายสุภาพและเตรียมเอกสารให้ครบ

• แต่งกายสุภาพ: เสื้อมีแขน ไม่ใช่เสื้อยืดคอกลมแบบไม่มีปก เสื้อสีอ่อนที่ไม่กลืนกับฉากหลังสีขาวของรูปถ่าย ไม่สวมชุดนักเรียนหรือชุดทหาร
• ไม่สวมคอนแทคเลนส์สี: งดใส่คอนแทคเลนส์สีเพราะจะมีผลต่อการสแกนม่านตา
• เช็กเอกสารก่อนออกจากบ้าน: ใช้เช็กลิสต์ท้ายบทความนี้เพื่อตรวจสอบว่าเอกสารครบทุกอย่าง

ข้อห้ามและข้อควรระวัง

การถ่ายรูปและข้อกำหนด

• รูปถ่ายถ่ายที่สำนักงาน: ปัจจุบันไม่ต้องนำรูปถ่ายมาเอง เพราะทางสำนักงานจะถ่ายให้ในขั้นตอน
• ไม่สวมแว่นตา: กฎสากลของ ICAO กำหนดให้รูปถ่ายพาสปอร์ตไม่สวมแว่นตา
• ค่าธรรมเนียมไม่มีการคืน: ไม่มีการคืนค่าธรรมเนียมหนังสือเดินทางใดๆ ซึ่งได้ชำระแล้ว ดังนั้นควรตัดสินใจประเภทเล่มให้แน่ใจก่อนชำระเงิน

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการทำพาสปอร์ต

ทำพาสปอร์ตใช้เวลานานไหม

ระยะเวลาทำและรับเล่ม

เวลาที่ใช้ในวันที่ไปยื่นเอกสารอยู่ที่ประมาณ 30–60 นาที ขึ้นกับจำนวนคิวในวันนั้น จากนั้นรอรับเล่มประมาณ 3–5 วันทำการ หรือรับในวันเดียวถ้าเลือกบริการด่วนพิเศษ

พาสปอร์ตหมดอายุทำยังไง

ขั้นตอนการต่ออายุ

การต่ออายุพาสปอร์ต (ซึ่งจริงๆ คือการทำเล่มใหม่ ไม่ใช่การต่ออายุเล่มเดิม) ใช้ขั้นตอนและเอกสารเดียวกับการทำพาสปอร์ตครั้งแรก เพียงแต่ต้องนำเล่มเดิมมาด้วย สามารถเริ่มต่ออายุล่วงหน้าได้ก่อนพาสปอร์ตหมดอายุ ไม่จำเป็นต้องรอให้หมดอายุก่อน แนะนำทำล่วงหน้าอย่างน้อย 6 เดือนก่อนเดินทาง เพราะบางประเทศกำหนดให้พาสปอร์ตต้องมีอายุเหลืออย่างน้อย 6 เดือน

สรุปการทำพาสปอร์ตสำหรับมือใหม่

เช็กลิสต์ก่อนออกเดินทาง

เตรียมเอกสารและวางแผนล่วงหน้า

สรุปเช็กลิสต์สำหรับการทำพาสปอร์ตครั้งแรกหรือต่ออายุ

เอกสารที่ต้องเตรียม:

• ☑ บัตรประชาชนตัวจริงที่ยังไม่หมดอายุ
• ☑ พาสปอร์ตเล่มเดิม (กรณีต่ออายุหรือทำใหม่)
• ☑ เอกสารเพิ่มเติมตามกรณี เช่น ใบเปลี่ยนชื่อ ใบแจ้งความ (กรณีหาย)
• ☑ เอกสารผู้ปกครอง (กรณีผู้เยาว์)

สิ่งที่ต้องทำล่วงหน้า:

• ☑ จองคิวออนไลน์ผ่าน consular.mfa.go.th
• ☑ ตรวจสอบวันเวลาเปิดทำการของสาขาที่เลือก
• ☑ เตรียมเงินสดหรือวิธีชำระเงินล่วงหน้า
• ☑ เลือกวิธีรับเล่ม (รับเองหรือไปรษณีย์)

ก่อนไปถึงสำนักงาน:

• ☑ แต่งกายสุภาพ ไม่ใส่คอนแทคสี ไม่ใส่แว่น
• ☑ ไปถึงก่อนเวลานัดอย่างน้อย 15 นาที
• ☑ ตรวจสอบเอกสารอีกครั้งก่อนออกจากบ้าน

⚠️ สำคัญ: ข้อมูลทุกอย่างในบทความนี้ควรตรวจสอบกับแหล่งทางการก่อนเดินทาง เนื่องจากข้อกำหนดและค่าธรรมเนียมอาจมีการเปลี่ยนแปลง ตรวจสอบได้ที่ consular.mfa.go.th หรือโทร Call Center: 0-2572-8442